University

Fontys

2Projects

1As lead

1As partner

Projects

As lead organization

Projects where Fontys is the lead organization.

Van ethische dilemma’s naar toekomstdenken: immersieve technologie als katalysator voor inclusieve besluitvorming

Technologische innovaties brengen urgente ethische vraagstukken met zich mee. Deze vraagstukken vereisen niet alleen een beoordeling van wat wenselijk is, maar ook een anticipatie op mogelijke toekomsten en de waarden die daarin centraal staan. Een belangrijke barrière voor inclusieve besluitvorming is het gebrek aan toekomst bewustzijn en ethische capaciteit. Veel mensen hebben moeite om zich implicaties van technologie voor te kunnen stellen. Vooral non-users ervaren een kenniskloof en denken niet mee te kunnen praten, terwijl zij wel de impact van technologie ondergaan. Dit probleem wordt versterkt doordat de toekomst van een technologie vaak verbeeld wordt door enkele bedrijven met verdienmodellen die polarisatie en digitale afhankelijkheid stimuleren, terwijl milieu-impact en sociale kosten worden geexternaliseerd. Dit vergroot de kans op eenzijdige besluitvorming. Het project past ethiek-by-design toe door bewoners van een stad inclusief en actief te betrekken bij het verkennen van ethische dilemma’s als het gaat opkomende technologie. We benutten maatschappelijke frictie als bron voor innovatie en koppelen technologieontwikkeling aan waarden zoals veiligheid, macht en inclusie. Het onderzoek richt zich op het vergroten van voorstellingsvermogen via twee ‘Moral Labs’: 1 - Traditionele presentatie (beeld en tekst), gevolgd door een gesprek; 2 - Immersieve presentatie in Virtual Reality (VR), gevolgd door een gesprek. In beide scenario's zullen meerdere deelnemers met elkaar in gesprek gaan over de ingenomen standpunten en de morele dilemma's. De VR-interventie gebruikt multiplayer-functionaliteit om social presence te creëren. Door een moderated split-test uit te voeren op de twee bovengenoemde scenario’s, zetten we in dit onderzoek de effectiviteit van een immersieve belevingen af tegen de traditionele presentatie. De rijkheid van beide gesprekken wordt geanalyseerd door de vijf dimensies van toekomstbewustzijn van Ahvenharju (2018) en de LIWC tool (Boyd, 2022). De resultaten bieden inzicht in hoe immersieve technologie kan bijdragen aan inclusieve ethische dialoog en democratische besluitvorming.

Projects

As consortium partner

Projects where Fontys participates as a partner.

BRIX

CIIIC lanceert een landelijk netwerk van vijf IX Labs: fysieke werkplaatsen verspreid over Nederland, waar iedereen met interesse in immersieve technologie terecht kan voor faciliteiten, kennis en apparatuur. Samen maken ze de stap van experiment naar toepassing kleiner — open, laagdrempelig en voor iedereen bereikbaar. BRIX is een netwerk van IX-labs in Brabant, waarin bedrijven en kennisinstellingen samenwerken. Samen helpen ze makers bij elke stap: van eerste idee en testen tot het klaarmaken voor de markt. Elk lab heeft eigen sterke punten: VR-ruimtes en rijsimulators bij Enversed, AI en workshops bij MindLabs, een filmstudio met motion capture bij BUas, een groot LED-scherm bij Fontys, onderzoekslabs bij Tilburg University en mixed reality en digital twins bij de TU/e.

ViewAll projects